Wypłyń na głębię

1 października 2024 roku

W tym dniu ważne były dla mnie poniższe treści z liturgii słowa:

,,Wreszcie Hiob otworzył usta i przeklinał swój dzień. Hiob zabrał głos i tak mówił:
«Niech przepadnie dzień mego urodzenia
i noc, gdy powiedziano: „Poczęty mężczyzna”.
Niech dzień ten zamieni się w ciemność,
niech nie dba o niego Bóg w górze.
Niechaj nie świeci mu światło,
niechaj pochłoną go mrok i ciemności.
Niechaj się chmurą zasępi,
niech targnie się nań nawałnica.
Niech noc tę praciemność ogarnie
i niech ją z dni roku wymażą,
niech do miesięcy nie wchodzi!
O, niech ta noc bezpłodną się stanie
i niechaj nie zazna wesela!
Niech ją przeklną złorzeczący dniowi,
którzy są zdolni obudzić Lewiatana.
Niech zgasną jej gwiazdy wieczorne,
by próżno czekała jutrzenki,
źrenic nowego dnia nie ujrzała:
bo nie zamknęła mi drzwi życia,
by zasłonić przede mną mękę.
Dlaczego nie umarłem po wyjściu z łona,
nie wyszedłem z wnętrzności, by skonać?
Po cóż mnie przyjęły kolana
a piersi podały mi pokarm?
Nie żyłbym jak płód poroniony,
jak dziecię, co światła nie znało.
Teraz bym spał, wypoczywał,
odetchnąłbym w śnie pogrążony
z królami, ziemskimi władcami,
co sobie stawiali grobowce,
wśród wodzów w złoto zasobnych,
których domy pełne są srebra.
Tam niegodziwcy nie krzyczą,
spokojni, zużyli już siły.
Tam wszyscy więźniowie bez lęku,
nie słyszą już głosu strażnika;
tam razem i mały, i wielki,
tam sługa jest wolny od pana.
Po co się daje życie strapionym,
istnienie złamanym na duchu,
co śmierci czekają na próżno,
szukają jej bardziej niż skarbu w roli;
cieszą się, skaczą z radości,
weselą się, że doszli do grobu.
Człowiek swej drogi jest nieświadomy,
Bóg sam ją przed nim zamyka.
Płacz stał mi się pożywieniem,
jęki moje płyną jak woda,
bo spotkało mnie, czegom się lękał,
bałem się, a jednak to przyszło.
Nie znam spokoju ni ciszy,
nim spocznę, już wrzawa przychodzi»” Hi 3, 1-26

Do powyższego fragmentu Pisma świętego ważny był dla mnie komentarz z ks. Wujka:

,,W.1. Złorzeczył.
Począł narzekać, i nazywać siebie nieszczęśliwym.
-Dniowi swemu.
Życiu lub tak nędznemu swojemu położeniu, jakby rzeczono: Począł zwiększać niedolę położenia swego. Tak więc często w Piśmie świętym złorzeczenie, oznacza niedolę, a błogosławieństwo bierze się za pomyślność.
W.3. Niech zginie dzień.
Jakby mówił: lepiej byłoby gdyby ten dzień nie istniał. Doktor Hieronim twierdzi, że od tego wiersza aż do wiersza 7 ostatniego rozdziału, wszystko było pisano wierszami.
-W którym rzeczono.
Przez akuszerkę lub posłańca było powiedziano, począł się człowiek, to jest urodził się. Zdaje się, iż to jest powtórzenie tego samego zdania inszemi słowy, co się bardzo często spotyka w Piśmie świętym.
W.4. Obróci w ciemności.
Jakby rzekł: oby on nigdy był nie zaświtał. Albo, godzien był ciemności, i aby nigdy nie istniał. Jeśli bowiem dzień przemieni się na ciemność, już dnia nie będzie. Co też w tym samym wierszu powiedziano: i niech nie będzie oświecon światłością.
-Niech się o nim nie pyta Bóg z wysoka.
Niech on nie ma żadnej wagi u Boga. Jakby mówił: Niech zginie zupełnie, czyli aby był zaginął; całe bowiem to narzekanie ku temu zmierza, iżby pokazał, że tak wielce jest dręczony, iż lepiejby gdyby się był nie narodził.
-Z wysoka.
Z nieba gdzie przebywa.
W.5. Niech go zaćmią ciemności.
Powtórnie jest tegoż samego zdania, mówił bowiem: Niech się obróci w ciemności, niech nie będzie oświecon światłością itd. Powtarzanie jednegoż narzekania wielkości uczucia do ciemności.
-Ogarnion gorzkością.
Mgłą i ciemnością niech będzie otoczony, wtenczas bowiem dzień gorzki jest gdy mu braknie światła.
W.7. Opuściała.
Niech ludzie w niej niczem się niezajmują żadnego nieczynią zebrania, niech się nieudają w podróż, niech z domu niewychodzą itp., tak wreszcie wszyscy niech się znajdują jak gdyby nigdy owa noc nie istniała. Albo znaczenie jest: niech będą owa noc i ów dzień, od innych dni roku i miesiąca wyłączonemi, wyjętemi itd.
-Ani chwały godna.
Niech będzie smutna, nieszczęśliwa.
W.8. Którzy złorzeczą dniowi.
Płaczki i mężowie którzy się najmowali do pogrzebów dla płakania i wysławiania wielkich czynów umarłych; oni to złorzeczyli dniowi, w którym zszedł opłakiwany umarły.
-Gotowi wzruszyć Lewiatana.
Którzy wziąwszy zapłatę, gotowi są wzruszyć żałość swoją, to właśnie ma znaczenie wyraz Lewiatan, który to wyraz bez przekładu zostawił tłumacz łaciński, podobnie jak i inne niektóre, jak np. Hosanna, Racha, Maronatha: z tej sądzę przyczyny, że nie jedno tylko przypuszczały tłumaczenie, a nie chciał sam określić co najgłówniej znaczyły.
W.10. Iż nie zawarła.
Gdyż w tej nocy narodziłem się.
-Ani odjęła złego.
Bo gdybym przed przyjściem na świat umarł, od tego zła, jakie cierpię byłbym wolny.
W.11. W żywocie.
We wnętrznościach matczynych.
W.13. Śpiąc milczałbym.
Snem śmierci uśpiony spoczywałbym.
W.14. Z królami i rodami ziemi.
Znaczenie jest: Spoczywałbym z książęty i przedniejszymi w narodzie.
-Którzy sobie budują pustynie.
Znaczy: albo którzy sobie wspaniałe groby i pomniki budują, w którychby sami tylko byli pogrzebani; albo którzy jako bogaci i możni, miasta wznoszą tam, gdzie pierwej były pustynie, lub zniszczone wojną albo pożarem, odbudowują i odnawiają.
W.15. Którzy mają złoto.
Jest to rozciągły opis bogactw i potęgi książąt. Inni odnoszą to do skarbów jakie niegdyś z umarłymi w grobach się chowały, tak, napełniają domy swe. Toż samo będzie co groby swe.
W.16. Jako martwy płód.
Toż samo powtarza innym sposobem mówienia. Życzy bowiem sobie żeby życia nie skosztował, lecz zgasnął jak płód niedonoszony, który pierwej umiera nim na świat wydan będzie.
-Skryty.
Który się ukrywa lub w skrytości umiera, to jest, w żywocie matki.
W.17. Tam niezbożnicy przestali od trwogi.
W grobie: śmierć bowiem przynosi koniec nieprawościom i wrzawom, które niezbożni wzbudzają.
-Spracowani siłą.
Jest to perifraza możnych, których potęga i władza utrudza się wielkiemi i licznemi sprawami w czasie pokoju; wielkiemi zaś pracami i niebezpieczeństwy w czasie wojny. Albo znaczy: których moc i siły chorobą, lub trudami są wyczerpane.
W.18. I niegdy… związani.
Którzy będąc za życia sługami, byli łańcuchem wiązani, teraz umarli wolni już są od przykrości, ani słyszą głosu uciążliwych prac nadzorcy napędzającego ich grozą i chłostą do pracy.
W.19. Wolen od pana swego.
Nie bojąc się już jego.
W.21. Jako wykopywawszy skarb.
Jako bowiem szukający skarbu, tego najwięcej pragną żeby go znaleźć, podobnie nędzarze pragną śmierci, w którejby odpoczęli.
W.23. Którego droga skryta jest.
Który nie wie dokąd się obróci, albo jakim sposobem uniknie trudności które nań cisną.
-Ciemnościami.
Nędz i przeciwności, z których się wydobyć nie może.
W.24. Jako wzbierające wody.
Jęk i ryczenie moje, tak dalece są gwałtowne, iż możnaby je porównać do wód z wysoka spadających.
W.26. Mimo się nie puszczał. LXX mają: ani w pokoju byłem, ani w milczeniu, ani w odpocznieniu, przyszedł jednak gniew na mnie. Znaczy: obowiązku mojego nie zaniedbywałem, lecz jako dobry rządca spraw na mnie włożonych i publicznych zatrudnieni nie odbiegałem, a jednak nieszczęściem jestem dręczony. Podług zaś Wulgaty, znaczenie jest: Mimo się puszczałem.
-Milczałem.
To jest: w spokoju, łagodnie i łaskawie poddanymi rządziłem, i jeśli który z nich z niecierpliwości lub z innych pobudek mnie obraził, mimo siebie to puszczałem i cierpliwie znosiłem. Inni odnoszą to do pierwszych klęsk, gdy z bogactw i dzieci był ogołocony, milczał bowiem i zdawał się niezważać na to Hiob; owszem błogosławił Bogu, a jednakże przypadła nań choroba najdotkliwszych wrzodów, od stopu nóg aż do wierzchu głowy.”